Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu  



"Taklitler, Asıllarını yaşatırmış."
Go Back   Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu > Eğitim & Öğretim > Eğitim ve Öğretim Genel > Hukuk
Ücretsiz Kayıt ol veya Üye Girişi yapın.
Hukuk Hukuk dersi hakkındaki tüm bilgiler ve paylaşımlar bu bölümdedir.

Forum Renkli - Türkiye'nin En Renkli Eğlence ve Paylaşım Platformuna Hoşgeldiniz.
Forum Renkli'ye Hoşgeldiniz. Forumumuza ücretsiz KAYIT olarak, forumumuzda bilgi alışverişi yapabilir ve aramıza katılıp samimi dostluklar kurabilirsiniz.

Forumumuzda bizimle birlikte paylaşıma katılmak için buradan üye olabilirsiniz.



veya Facebook üyeliğiniz ile sitemize kayıt olabilirsiniz.
Etiketli Üyeler Listesi

Yeni Konu Aç Cevap Yaz
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 29 Mart 2013, 22:08   #1 (permalink)
Fasl-ı Kırmızı

DoLaNTiN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik tarihi: 05 Mart 2013
Nerden: unrealden
(Mesajlar): 3.058
(Konular): 2015
İlişki Durumu: Evli
Burç:
Renkli Para : 315426
Aldığı Beğeni: 166
Beğendikleri: 22
Ruh Halim: Huzurlu
Takım :
Standart Yargi bağimsizliği sorunu

YARGI BAĞIMSIZLIĞI SORUNU



İsmail Hakkı ERÖZ

Kozluk Hâkimi



Hukukun asıl amacı adaletin sağlanmasıdır. Adaletin tarafsızca bütün bireylere eşit olarak dağıtılması devletin en önemli görevlerinden birisidir. Adaletin eşit olarak dağıtılması için hâkimlerin her türlü etkiden uzak bağımsız olması gerekir. Yargı bağımsızlığı adalet için vazgeçilmez ön koşuldur. Dolayısıyla “hukuk”un olduğu yerde yargı bağımsızlığı her zaman önde gelen konulardan birisi olacaktır.

Yargı bağımsızlığı öteden beri üzerinde tartışma dahi yapılmaksızın olduğu gibi kabul edilen bir ilke, bir dogma hâlini almıştır. Ancak bağımsızlık ilkesinin tam anlamıyla niteliği, muhtevası ve sınırlarının ne olduğu da, her zaman üzerinde en çok konuşulan ve tartışılan konular olarak süre gelmiş ve buna tam anlamıyla açıklık getirilememiştir.(1) Bu yazımızda yargı bağımsızlığının tanımını, önemini Anayasa’daki yerini ve sorumluluk bilincini bir hâkim olarak tarafsızca incelemeye çalıştık.

1. Yargı bağımsızlığı kavramı

Yargı bağımsızlığı kavramı farklı şekillerde tanımlanmıştır.

Hâkimlerin bağımsızlığı; kararlarını verirken hür olmaları, hiç bir dış baskı ve tesir altında bulunmamaları demektir. Baskı yapılması kadar, yapılabilmesi ihtimalide hâkimlerin bağımsızlığını zedeler.(2)

Hâkim davada çatışan menfaatler arasında adalet denilen dengeyi bulacaktır. Adalet dağıtmada denilen yargılamanın iyi işleyebilmesi, adalet terazisinin ne eksik ne fazla tam tartmasını gerektirir. Tam tartmanın bir şartı, dış etkilerin bulunmaması, hâkimin muhakeme dışı toplumsal nitelikte etkilere kapılmadan karar verebilmesi, bir kelime ile hâkimlerin bağımsız olmasıdır.(3)

Yani yargı bağımsızlığı, hâkimlerin her türlü dış müdahalelerden uzak kalarak, kimseden emir almadan, kendi vicdanî kanaatlerine göre ve hukuka bağlı olarak karar vermeleri anlamına gelmektedir.

Yargının, yargıcın bağımsızlığı bir “kast” ayrıcalığı değildir. Yargıcın hukuk adına karar verirken yansızlığını sağlamak içindir. Toplum, insan yararı içindir.(4) Yargının bağımsızlığı bizzat amaç değildir. Hâkimin adaletli olarak karar vermesine yardımcı olması için yapılan bir düzenlemedir.

Yargı bağımsızlığı ile hem hâkimlerin hem de mahkemelerin bağımsız olduklarını kabul ediyoruz.(5) Bundan sonraki açıklamalarla ilgili olarak yalnızca yargı bağımsızlığı kavramı kullanılacaktır. Yani mahkemelerin bağımsızlığı ile hâkimlerin bağımsızlığı kavramı eş anlamlı olarak ifade edilecektir. Yargıcın bağımsızlığı ile yargının bağımsızlığı kavramını da birbirinden ayırmak oldukça zordur.

Öztek, ise yargı bağımsızlığını objektif bağımsızlık (yargının hiçbir makama bağlı olmadan dış etkilerden uzak olarak kanunlara uygun karar vermesi) ve şahsî bağımsızlık (hâkimlik teminatı) olarak ikiye ayırmıştır.(6)

2. Anayasa’da yargı bağımsızlığı

1982 Anayasasında yargı bağımsızlığı ile ilgili ayrıntılı düzenlemeler yapılmıştır. Anayasa’nın 9’uncu maddesi ile “yargı yetkisinin, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağını” hüküm altına almıştır.

Anayasa’nın 138’inci mahkemelerin bağımsızlığını, 139’uncu maddesi ile hâkim ve savcılık teminatını düzenlemiştir.

“Hâkimler görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasından mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili sorular sorulamaz, görüşme yapılamaz ve herhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir surette değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez” (md.138).

Yargının bağımsız olabilmesi hâkim ve savcıların yargı teminatının sağlanması gerekir. Yargı bağımsızlığı ve teminat ayrı olarak düşünülemez. Anayasa’nın 139’uncu maddesinde hâkimlik teminatı düzenlenmiştir.

“Hâkim ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasa’da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamaz; bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiylede olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz.

Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevi sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır” (md. 139).

3. Yargı bağımsızlığının önemi

Yargının bağımsız olması zorunludur. Çünkü hukukta kimse kendi kendisinin yargıcı olamaz. Eğer yasa yapanlarla uygulayanlar kendi kendilerinin yargıcı olurlarsa orada özgürlük ve adalet değil, düpedüz çıplak güç, zorbalık egemen olur.(7)

Hukuk devleti kendisini bağımsız yargı ile korur. Günümüzde insan haklarının ve özgürlüklerin başlıca güvencesi bağımsız yargıdır. Bireyin özel yaşam ve hürriyetine gerek diğer birey ve gerekse devlet organlarının temsilcileri tarafından olabilecek haksız ve kanuna aykırı müdahalelere karşı gereği gibi korunabilmesi, ancak bağımsız mahkemeler aracılığı ile mümkündür.(8)

Yargı iktidarın sınırlandırılmasında en büyük etkiye sahiptir. Çünkü; hukuk devleti olan her demokratik ülkede, idarenin eylem ve işlemleri yargı denetimine tâbidir. Yargının bağımsız olmasının önemide burada yatmaktadır. Hukuk devleti olmanın, ölçüsü iktidarı oluşturanlar üzerindeki bu denetimin büyüklüğüdür. Yargı denetimi içinde de bağımsız yargı zorunludur.(9)

Demokrasinin kendisini güvenceye alması için hukuku uygulayacak olan yargının bağımsız olması ile demokraside kendisini güvence altına almış olur. Yargı bağımsız olmadığı takdirde demokrasinin var olmasından söz edilemez. Bu nedenle yargı bağımsızlığı demokratik rejim için de oldukça önemlidir.

Bireylere uygulanan müeyyidenin yerinde olduğuna inanılması için yargının her şeyden önce bağımsız ve tarafsız olduğuna inanılmasına bağlıdır. Haksız yere uygulanan kural adalet değil, zulüm olacaktır. Bağımsız yargının en başta gelen görevi haksızlığı ortadan kaldırmak ve haksızlığa sebep olmamaktadır. Kişiler adalet makamından adalet isterler ve bu onların haklarıdır. Bağımsız yargı bunu sağlamakla yükümlüdür.(10)

Bağımsız yargı bireyi yürütme ve yasama organına karşı koruduğu gibi topluma karşıda korumaktadır. Yani bağımsız yargı hem bireylerin hem toplumun hem de devletin en önemli güvencesidir. Birey hak ve özgürlüklerinin Anayasa’ya ve yasalara uygun olarak korunması açısından da yargı bağımsızlığının önemi büyüktür. Bağımsız yargı devlet ve demokrasinin temel hak ve özgürlüklerin vazgeçilmez bir unsurudur.

4. Sonuç

Yargının bağımsızlığını sağlayıp güçlendirenler unutulmazlar. Yargı hepimizin dayanağı, barınağı ve güven kapısıdır. Ulusal egemenliğin en belirgin yetkilerindendir. Zamanla aykırılıklar giderilmeli, yerel mahkemelerden en yüksek mahkemeye değin çelişkiler ortadan kaldırılmalı, bağımsızlık her yönden hiçbir tartışmaya veya kuşkuya yer bırakmayacak biçimde açıklık ve kesinlikle vurgulanmalıdır. Bu sonuç hepimizi mutlu ve güçlü kılar.(11)

Adaletin esasını mahkemelerin vermiş oldukları kararlar oluşturur. Şayet mahkemeler tarafından verilen kararlar hiçbir dış etki altında kalmadan, hâkimin vicdanî kanaatine ve hukuka göre verilmiş ise yargının bağımsızlığından söz edilebilir. Ülkemizde ilk derece ve üst derece mahkemelerinin verdikleri kararlara dışardan (Yasama ve Yürütme Organı, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, Adalet Bakanlığı, Kamuoyu) herhangi bir müdahale söz konusu değildir. Mahkemeler tarafından verilen kararların mahkeme dışı güçlerden etkilenerek taraflı olarak verildiğini söylemekte mümkün değildir.

Buna rağmen yalnızca bir kısım düzenlemeleri ileri sürerek ülkemizde yargının bağımsız olmadığını ileri sürmek hatalı bir görüştür. Böyle bir görüş devletin en önemli kurumlarından birisi olan “yargı organını” zedeleyebileceği gibi bireyin ve toplumun güvencesi olan “adalet mekanizmasını”da olumsuz etkileyecektir.

Yargı mensubu hâkim ve savcıların bizzat kendileri, kişilikleri ve onların adalet fikrine bağlı olmaları yargı bağımsızlığının ihlâl edilmesini önleyebilir.(12) Her hâkim ve savcı yargıya karşı kendileri dışında olanlardan saygı ve itibar beklemeden önce, yargıya en büyük saygı ve itibarın kendi tutum ve hareketleri ile sağlanacağını çok iyi bilmelidirler.(13)

Yargı bağımsızlığının sağlanması için yapılan Anayasal düzenlemeler ile yargı bağımsızlığını tamamen sağlamak mümkün değildir. Yargı bağımsızlığının sağlanması ve devamı konusunda sorumluluk öncelikle yargı mensuplarına düşmektedir. Yargı bağımsızlığını tam olarak yerine getirebilmek ve onu gerektiği gibi koruyabilmek yine uygulayıcıların sorumluluğu altındadır.

Yargı bağımsızlığının sağlanması konusunda medyaya da önemli görevler düşmektedir. Medya çoğu zaman kendilerini hâkim veya mahkeme yerine koyup bireyleri mahkûm etmektedirler. Suçluluğu mahkeme kararıyla ispatlanmamış kimseler bazen cani gibi topluma yansıtılmaktadır. Dolayısıyla medyanın bilinçli veya bilinçsizce hâkimi etkileme tehlikesi ortaya çıkmaktadır.

Anayasa’da (md.28), Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda (md. 377), Basın Kanununda (md. 31) ve 3984 sayılı Radyo ve Televizyon Kuruluş ve Yayınları Hakkındaki Kanunla da ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelere rağmen bilinçsizce davranışlar engellenememektedir. Yargılama devam ederken yargılamanın seyrini ve mahkemenin kararını etkileyecek gereksiz yorumların medyada açıklanmasına az da olsa rastlanılmaktadır.

Centel’e göre “bu gibi davranışların yasa hükümleri ile engellenmesi oldukça zordur. Bu konuda medyanın kendi kendini denetlemesi ve yargı bağımsızlığına saygı gösterme bilincine ulaşmaları, yargı bağımsızlığının sağlanmasına yardımcı olabilir.”(14) Medya ahlâkının gelişmesinin yargı bağımsızlığına önemli bir etkisi olabileceği gibi mevcut düzenlemelere ilâveten ek düzenlemeler yapılması da mümkündür.

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununda 21.07.1999 tarih ve 4413 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle “seçimle gelen asıl üyelerin bu görevleri süresince başka bir iş ve görev alamayacakları” hükmü getirilmiştir. Bu değişiklik hem Kurul Üyelerinin daha verimli çalışmasını hem de yargı teşkilâtına karşı bağımsız davranabilmeleri açısından önemli ve oldukça yararlı bir değişikliktir.

Bağımsız yargıyı sağlayacak, en önemli unsur hâkim ve savcıların bizzat kendileridir. Dolayısıyla yargı bağımsızlığının sağlanabilmesi için hâkim ve savcıların içinde bulundukları çalışma ortamlarının iyileştirilmesi, ekonomik ve sosyal imkânların ülke koşullarına göre değerlendirilmesi, teknolojiden (bilgisayar, internet gibi) yararlandırılması, personel ve araç-gereç ihtiyaçlarının diğer kurumlardan daha önce karşılanması gereklidir. Bu konularda tanınacak imkânlar, hâkim ve savcılarda meslek sevgisini ve çalışma coşkusunu artıracağı gibi yargı bağımsızlığını daha da güçlendireceği şüphesizdir.

Devletin, demokrasinin, temel hak ve özgürlüklerin teminatı olan yargının “bağımsız” olduğunu söyleyebiliriz. Bağımsız yargıyı bağımlı olarak göstermek son derece yanlıştır. Bununla birlikte “Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kuruluş tarzında yapılacak bazı küçük değişiklik ve denetleme yöntemlerinde yapılacak kısmî iyileştirmelerle adalet sisteminin daha da iyi işleyeceğine inanıyoruz.”(15) Adalet Müfettişlerinin yapmış oldukları teftiş sonrasında doldurdukları gizli sicillerin olumlu veya olumsuz olup olmadığının ilgili hâkim ve savcıya bildirilmesinin de bağımsız yargıya katkı sağlayacağı kanısındayız. Bağımsız yargının korunması ve devamı; uygulayıcıların yasama ve yürütme organının medya ile kamuoyunun sorumluluklarının bilincinde olmaları, yargıyı gereksiz tartışmalardan uzak tutarak onu hak ettiği yere koymaları ile mümkündür. Özellikle yürütmeyi temsil edenlerin yargı bağımsızlığı konusunda her zaman duyarlı olmaları gerekmektedir. Aksi taktirde yargı bağımsızlığı yara alabilecektir. Yargı bağımsızlığı var olduğu sürece “Demokrasi”, “Hukuk Devleti”, “Ulusal Egemenlik” ve “Temel Hak ve Özgürlükler” özlüklerde varlığını sürdürmeye devam edecektir.

Adalet Dergisi Sayı 4




DoLaNTiN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı
Yeni Konu Aç Cevap Yaz

Etiketler
bağimsizliği, sorunu, yargi


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum Renkli Sosyal Medya
Forumrenkli Facebook Forumrenkli Twitter Forumrenkli RSS
Forum Renkli Desteklediklerimiz

Forum Renkli Yasal Uyarı!

Forum Renkli Türkiye'nin en renkli eğlence ve bilgi paylaşım platformudur. Hukuka, yasalara, telif ve kişilik haklarına bağlıdır. "5651 sayılı yasada" belirtilen "Yer Sağlayıcı" olarak hizmet sunmaktadır. İlgili yasaya göre site yönetiminin tüm içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebep ile sitemiz, uyarıları dikkate alarak yasa dışı paylaşımlar hakkında gerekli işlemleri yapmaktadır. Oluşabilecek yasal sorumluluklar "Üyelerimize" aittir.

Forum Renkli; Arkadaşlık, Dostluk, Eğlence, Paylaşım, Msn Nickleri, Msn Sözleri, Msn Avatarları, Ödüllü Yarışmalar, Msn Sözleri, Şiirler, Şarkılar, Moda, Sağlık, Tv, Dizi, Film, Komik, Komik Resimler, Komik Videolar, Haberler, Spor Haberleri ve Güncel Bilgi Paylaşımı gibi konuların kullanıcıları tarafından önceden onay almadan anında yayınlayabildikleri bir forumdur.

Copyright© 2011 - 2013, ForumRenkli.com® Tüm Hakları Saklıdır.


Forum Renkli Alexa Forum Renkli Sitemap



vBulletin® Version 3.8.7 ile güçlendirilmiştir.
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd
Inactive Reminders By Realdizayn

Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1 ©2011, Crawlability, Inc.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557