Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu  



"Taklitler, Asıllarını yaşatırmış."
Go Back   Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu > Eğitim & Öğretim > Eğitim ve Öğretim Genel > Türk Dili ve Edebiyatı
Ücretsiz Kayıt ol veya Üye Girişi yapın.
Türk Dili ve Edebiyatı Türk Dili ve Edebiyatı dersi hakkındaki tüm bilgiler ve paylaşımlar bu bölümdedir.

Forum Renkli - Türkiye'nin En Renkli Eğlence ve Paylaşım Platformuna Hoşgeldiniz.
Forum Renkli'ye Hoşgeldiniz. Forumumuza ücretsiz KAYIT olarak, forumumuzda bilgi alışverişi yapabilir ve aramıza katılıp samimi dostluklar kurabilirsiniz.

Forumumuzda bizimle birlikte paylaşıma katılmak için buradan üye olabilirsiniz.



veya Facebook üyeliğiniz ile sitemize kayıt olabilirsiniz.
Etiketli Üyeler Listesi

Yeni Konu Aç Cevap Yaz
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 01 Haziran 2013, 06:28   #1 (permalink)
fenerbahçemmm..

-ÇAĞATAY- - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik tarihi: 11 Mayıs 2013
Nerden: OndanBundanŞundan'ım..
(Mesajlar): 5.616
(Konular): 1327
İlişki Durumu: Yok
Burç:
Renkli Para : 72891
Aldığı Beğeni: 208
Beğendikleri: 162
Ruh Halim: Olu Gibi
Takım :
Standart Cümlenin Ögeleri (Konu Anlatımı)


CÜMLENİN ÖGELERİ

A) CÜMLE
Bir duygu, düşünce veya durumu tam olarak anlatan sözcük ya da söz öbeklerine cümle denir.
v Bir cümlenin oluşması için en önemli şart, kip ve şahıs bildiren bir unsurun bulunmasıdır. Yani eğer cümle içinde herhangi bir söz, haber veya dilek kiplerinden herhangi biriyle çekimli halde bulunuyorsa o, bir yargı bildiriyor demektir. Yargı bildirmek ise cümle olmanın en önemli koşuludur. Şahıs bildirmek, cümle olmak için her zaman gerekli değildir.
v Cümlede bulunabilecek öğeler, yüklem, özne, nesne ve tümleçlerdir. Bunların özelliklerinin neler olduğunu şimdi ayrı ayrı görelim.

B ) CÜMLENİN ÖGELERİ:
Sözcüklerin cümle içindeki görevlerine cümle ögesi denir.
v Ögeler temel ve yardımcı ögeler olmak üzere ikiye ayrılır.
1.Temel ögeler:
A)Yüklem
B) Özne

2. Yardımcı ögeler:
A)Nesne: Belirtili nesne, Belirtisiz nesne
B)Tümleç: Dolaylı tümleç (Yer Tamlayıcısı ), Zarf tümleci, Edat tümleci


Not: Yüklemi söylenmemiş, ama hissettirilen cümlelere eksiltili cümle denir.
Örnek: Gönlümde senin aşkın, ben sadece sana…



1.TEMEL ÖGELER:

I.YÜKLEM VE ÖZELLİKLERİ
üCümlenin oluşumunda temel görevi üstlenen öğedir.
üCümlede iş, oluş, hareket ve yargı bildiren öğedir.
ü Tek başına cümle özelliği gösterir.
ü Cümlede yüklemi bulmak için herhangi bir öğeye soru soramayız. Onu çekimli durumda bulunan sözcüklerden anlarız.

Örnek: Ali camı kırdı. (Yüklem)
Sevinçten etekleri zil çalıyordu. (Yüklem)
ü İsim soylu kelimeler de ekfiil alarak yüklem olabilir.
Örnek: Ceren’in en sevdiği çiçek, güldür. (“Gül“ kelimesi ekfiil almış ve yüklem görevinde…)
Biraz önce gelen çocuk, kapıcının kızıydı.(“Kızıydı “ kelimesi ekfiil almış ve yüklem görevinde…)
ü Yüklemsiz cümle olmaz. (Eksiltili cümleler hariç.)

Örnek: - Nereye gidiyorsun Harun?
- Babamın yanına… (“Babamın yanınagidiyorum.” Anlamını veriyor. )

ü Bir cümlede bir yüklem olabileceği gibi birden fazla da olabilir.

Örnek: Ali geldi, bekledi ve gitti.

ü Tek bir kelime yüklem olabileceği gibi kelime grubu da yüklem olabilir.

Örnek1: İbrahim kitapokuyor.
Örnek2: Havva, Cansu’nun arkadaşıdır. (İsim Tamlaması yüklem görevinde kullanılmış.)
Örnek3: Reşat’ın gözleri ışıl ışıldır. (İkileme yüklem görevinde kullanılmış.)

ü Yüklem cümlenin sonunda bulunur; ancak devrik cümlelerde cümlenin başında veya ortasında yer alabilir.

Örnek1: Atakan maça gidiyor. (Cümlenin sonunda)
Örnek2: Atakan gidiyor maça. (Cümlenin ortasında)
Örnek3: Gidiyor Atakan maça. (Cümlenin başında)

ü Cümlenin yüklemi fiil soylu bir kelimeyse “Fiil Cümlesi” ; isim soylu bir kelimeyse “İsim Cümlesi” dir.

Örnek1: Sebahat yapılan espriye gülüyor. (Gül- fiil olduğu için cümle fiil cümlesidir.)
Örnek2: Türkiye’nin başkenti Ankara’dır. (Ankara isim olduğu için cümle isim cümlesidir.)

ü Yüklem cümlenin en önemli öğesidir. Fiil cümlelerinde vurgulanmak istenen kelime ya da kelime grubu yüklemden hemen önce gelir. İsim cümlelerinde ise vurgulanmak istenen kelime yüklemin kendisidir.

Örnek1: Yarın tatile gidiyoruz. (“Tatile” kelimesi vurgulanmış.)
Örnek2: Tatile yarın gidiyoruz. (“Yarın” kelimesi vurgulanmış.)
Örnek3: Gülleri ve halısıyla ünlü şehrimiz, Isparta’dır. (“Isparta” kelimesi vurgulanmıştır. İsim cümlesi olduğu için. İsim cümlesi olmasaydı, “Yüklemden bir önceki öğe vurgulanmıştır.” derdik.)


II. ÖZNE, ÖZNE ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ

ü Yüklemden sonra cümlenin en önemli öğesidir.
ü Cümlede yüklemin bildirdiği işi, oluşu, hareketi yapan öğedir.
ü Özneyi bulabilmek için yükleme “Ne? , Kim?” soruları yöneltilir.
ü Her cümlede özne bulunmak zorunda değildir.
Örnek1: Araba duvara çarptı. (Duvara çarpan ne? —Araba)
Örnek2: Sevimİstanbul’da geziyor. (İstanbul’da gezen kim? -Sevim)

Ø Cümlede birden fazla özne olabilir.

Örnek: Yaşar, Ünal ve Talip gezmeye gitti. (Gezmeye giden kim? –Yaşar, Ünal ve Talip)

Ø Özne tek bir kelime olabileceği gibi kelime grubu da olabilir.

Örnek: Uzun boylu çocuk, Nesrin’i sordu? (Nesrin’i soran kim? –Uzun boylu çocuk)

Ø Birden çok yüklemi olan cümlelerde ortak özne olabilir.
Örnek: Ahmet geldi, baktı ve gitti. ( Ahmet; “geldi, baktı ve gitti” yüklemlerinin Ortak öznesidir.)

Ø Gerçek (Açık) Özne: Eylem veya durum bildiren kelime cümle için yer alıyorsa “gerçek özne” adını alır.

Örnek:Nebihantop oynuyor.(Oynayan kim? –Nebihan gerçek özne)

Ø Gizli Özne: Özne cümlede açıkça görünmüyorsa; ancak yükleme sorulan “Ne? , Kim?” soruları ile varlığı anlaşılıyorsa bu tür öznelere “gizli özne” denir.

Örnek: Top oynuyor. (Oynayan kim? –O gizli özne)

Ø Sözde Özne: Gerçekte nesne olan; ancak cümle içinde özneymiş görünen öğeye “sözde özne” denir. Sözde özne olabilmesi için yüklemde “–l ve –n” eklerinin bulunması gerekir.

Örnek: Sınıfboyandı. (Boyanan ne?–Sınıf.Peki, sınıf kendi kendine boyanabilir mi?)

Ø Örtülü Özne: Yüklemi edilen çatılı cümlelerde bazen “—ce ve tarafından...”gibi sözcükler kullanılarak işi bizzat yapan varlığa da yer verilebilir. Bu tür öznelere “örtülü özne” denir.

Örnek1: Meclisçe karar alındı. (Kim tarafından alındı?–Meclisçe.)
Örnek2: Yarışma, halk tarafından beğenildi. (Kim tarafından beğenildi?–Halk tarafından.)
Örnek3: Yolcu otobüsleri, belediyemizce hizmete açıldı. (Kim tarafından hizmete açıldı?-Belediyemizce)

Not: Geçişsiz-Edilgen çatılı meçhul fillerde özne yoktur.


Örnek: Yarın Ankara’ya gidilecek.
Zarf Dolaylı Yüklem
Tümleci Tümleç



2. YARDIMCI ÖGELER

I. NESNE VE NESNE ÇEŞİTLERİ

Ø Cümlede öznenin yaptığı işten etkilenen varlığa “nesne” denir.
Örnek: Ahmet kediyi sevdi. (Ahmet’in sevme eyleminden etkilenen ne? -Kedi)

Nesneler hal ekini alıp almamalarına göre iki grupta incelenir.

Ø Belirtili Nesne: Adın belirtme durum ekini (-i,-ı,-u,-ü) alan nesnelerdir. Belirtili nesneyi bulabilmek için özneyi bulduktan sonra yükleme “Neyi? , Kimi?” soruları sorulur. Alınan cevap bize belirtili nesneyi verir.

Örnek: Tarkan camı kırdı. (Tarkan neyi kırdı? -Camı)

Ø Belirtisiz Nesne: Özneyi bulduktan sonra yükleme sorulan “Ne?” sorusunun cevabı belirtisiz nesneyi verir. İsmin hâl eklerinden hiçbirini almaz, yalın hâldedir.

Örnek: Tarkan cam kırdı.(Tarkan ne kırdı? -Cam)

Ø Nesneler de diğer öğeler gibi cümle içinde farklı görevlerde kullanılabilirler.

Örnek: Şehrinizi çok beğendim. (Ad nesne görevinde)
Sizi ilk defa görüyorum. (Zamir nesne görevinde)
Halk, sevilen birini her zaman destekler. (Sıfat tamlaması nesne görevinde)

Ø Cümle içinde birden fazla nesne olabilir.

Örnek: Seni,sesini,gözlerinin renginihiç unutamam. (Neyi unutamam? Seni, sesini, gözlerinin rengini)

II. ZARF TÜMLECİ:
v Cümlede yüklemi yer, zaman, durum, yön, tarz, miktar, sebep, vasıta ve şart bildirerek yüklemi tamamlayan öğedir.

v Özneyi bulduktan sonra yükleme sorulan “Nasıl? , Ne zaman? , Niçin? , Neden? , Ne kadar? Ne şekilde? , Nereye? …” sorularının cevabı zarf tümlecini verir.

Örnek: Abdullah akşam gelecekmiş. (Abdullah ne zaman gelecekmiş? —Akşam)
Örnek:Konuşarak anlaşabiliriz? (Biz nasıl anlaşabiliriz? –Konuşarak)
UYARI:“Nereye?” sorusunun cevabı olan kelime –a, -e eklerini almazsa zarf tümleci olur.
Örnek: Ali yukarı çıktı. (Ali nereye çıktı? Yukarı)


III. DOLAYLI TÜMLEÇ
v Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma, yönelme bildiren, yüklemi yer anlamıyla tamamlayan öğedir.

v Özneyi bulduktan sonra yükleme sorulan “Kime? , Kimde? , Kimden? , Neye? , Neyde? , Neyden? , Nereye? , Nerede? , Nereden?” sorularının cevabı dolaylı tümleci verir. (Soru köklerine dikkat ederseniz –e, -de, -den eklerini aldıklarını görürsünüz.)

Örnek: Mehtap okuldan geliyor. (Mehtap nereden geliyor? —Okuldan)

O ZAMAN:“Nereye?” sorusunun cevabı olan kelime –a, -e eklerini alırsa dolaylı tümleç olur.
Örnek: Ali yukarıya çıktı. (Ali nereye çıktı? Yukarıya)


ARA SÖZ
v Cümleyi söylerken söz arasına sıkıştırılan, bazen bir ögenin açıklayıcısı, bazen cümle dışı unsur olan söz veya söz öbeklerine ara söz denir.
Örnek:
"Büyüdüğüm o güzel şehri, Bursa'yı, asla unutamam."
cümlesinde "Bursa'yı" ara sözü cümlenin nesnesinin açıklayıcısı olarak kullanılmıştır.





Kalpleri Fetheden Renkler, Yaşa FENERBAHÇE! Türk'ün Kalbi Seninle Atar, Yaşa FENERBAHÇE! Mazinde Bir Tarih Yatar, Yaşa FENERBAHÇE! Ne Mutlu Seni Sevene, Yaşa FENERBAHÇE!
-ÇAĞATAY- isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı
Yeni Konu Aç Cevap Yaz

Etiketler
anlatımı, cümlenin, konu, ögeleri


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum Renkli Sosyal Medya
Forumrenkli Facebook Forumrenkli Twitter Forumrenkli RSS
Forum Renkli Desteklediklerimiz

Forum Renkli Yasal Uyarı!

Forum Renkli Türkiye'nin en renkli eğlence ve bilgi paylaşım platformudur. Hukuka, yasalara, telif ve kişilik haklarına bağlıdır. "5651 sayılı yasada" belirtilen "Yer Sağlayıcı" olarak hizmet sunmaktadır. İlgili yasaya göre site yönetiminin tüm içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebep ile sitemiz, uyarıları dikkate alarak yasa dışı paylaşımlar hakkında gerekli işlemleri yapmaktadır. Oluşabilecek yasal sorumluluklar "Üyelerimize" aittir.

Forum Renkli; Arkadaşlık, Dostluk, Eğlence, Paylaşım, Msn Nickleri, Msn Sözleri, Msn Avatarları, Ödüllü Yarışmalar, Msn Sözleri, Şiirler, Şarkılar, Moda, Sağlık, Tv, Dizi, Film, Komik, Komik Resimler, Komik Videolar, Haberler, Spor Haberleri ve Güncel Bilgi Paylaşımı gibi konuların kullanıcıları tarafından önceden onay almadan anında yayınlayabildikleri bir forumdur.

Copyright© 2011 - 2013, ForumRenkli.com® Tüm Hakları Saklıdır.


Forum Renkli Alexa Forum Renkli Sitemap



vBulletin® Version 3.8.7 ile güçlendirilmiştir.
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd
Inactive Reminders By Realdizayn

Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1 ©2011, Crawlability, Inc.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557