Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu  



"Taklitler, Asıllarını yaşatırmış."
Go Back   Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu > Kültür & Sanat > Kültür - Tarih > Türk Kültürü
Ücretsiz Kayıt ol veya Üye Girişi yapın.
Forum Renkli - Türkiye'nin En Renkli Eğlence ve Paylaşım Platformuna Hoşgeldiniz.
Forum Renkli'ye Hoşgeldiniz. Forumumuza ücretsiz KAYIT olarak, forumumuzda bilgi alışverişi yapabilir ve aramıza katılıp samimi dostluklar kurabilirsiniz.

Forumumuzda bizimle birlikte paylaşıma katılmak için buradan üye olabilirsiniz.



veya Facebook üyeliğiniz ile sitemize kayıt olabilirsiniz.
Etiketli Üyeler Listesi

Yeni Konu Aç Cevap Yaz
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 12 Ekim 2011, 17:48   #1 (permalink)
Üye

FENERBAHÇE - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Üyelik tarihi: 10 Ağustos 2011
(Mesajlar): 2.500
(Konular): 404
Burç:
Renkli Para : 403375
Aldığı Beğeni: 178
Beğendikleri: 68
Ruh Halim: none
Takım :
Post Gizemli Bir Etrüsk Zarı - Haluk BERKMEN

Etrüsk yazısı şu ana kadar okunamadı çünkü şekiller, Yunan ve Latin harflerine benzemelerinden dolayı harf olarak görüldüler ve o şekilde seslendirildiler.



Etrüsk kültürü ve dili üzerinde 1927’den beri İtalya’nın Floransa kentinde ciddi bilimsel çalışmalar yapılmaktadır. L’instituto di Studi Etruschi ed Italici her yıl Studi Etruschi adlı bir dergi yayınlamakta, en son buluşların tartışıldığı kongreler ve bilimsel toplantılar düzenlemektedir.[1]

Etrüsk halkı hakkında bilinen, İtalya’nın şimdiki Toskana bölgesinde yaklaşık M.Ö. 1000 ile M.Ö. 100 yılları arasında yaşamış oldukları ve birçok kültür eseri bıraktıktan sonra tarih sahnesinden silinip Romalılara karışmış olduklarıdır. Etrüsk ülkesi olarak tanımlanabilecek ana bölgenin sınırlarını kuzeyde Arno ve doğuda Tiber dereleri batıda Tiran denizi ve güneyde Roma şehri oluşturuyordu. Etkin oldukları bölgeler ise, batıda Elba ve Korsika adaları, kuzeyde Piacenza, Parma ve Bologna şehirleri, kuzey-doğuda Ancona, Ravenna ve Adria şehirleri ile güneyde Napoli ile Pompei sayılabilir.[2]

Romalıların Etrusci veya Tursci[3] diye adlandırdıkları bu halkın İtalya yarımadasına ne zaman ve nasıl geldikleri hâlâ kesin bir şekilde bilinmemektedir. Üç olasılık üzerinde durulmakta ancak sadece ikisi, destekleyici kanıtlara sahip olmaları itibariyle, ciddi kabul edilmektedirler. Bunlardan biri; Etrüsklerin deniz yoluyla Anadolu yarımadasından gelmiş oldukları, diğeri ise kuzeyden -İsviçre Alpleri üzerinden- kuzeydoğu Karadeniz bölgelerinden başlayarak Trakya’ya ve İtalya’ya yayılmış olduklarıdır. Üçüncü, fakat tartışmaya en açık olan olasılık Etrüsklerin yerli halk oldukları ve hiçbir yerden gelmedikleridir.

Birinci görüş tarihçi Heredot tarafından ortaya atılmıştır.[4] Etrüsk alfabesindeki bazı harflerin bir batı Anadolu kültürü olan Lidya alfabesindeki harflere benzemesi ve son dönem Etrüsk sanatında İyon sanatına benzer motiflerin görülmesi birinci görüşü savunanlara güç vermektedir. İkinci görüşe destek olarak, İsviçre’nin Chur şehrinde (okunuşu ‘Kur’), kuzey İtalya’nın Val Camonica ile Piacenza bölgelerinde erken dönem Etrüsk sanat eserlerine ve yazı tarzına rastlanmış olması gösterilebilir. Chur müzesinde bulunan yazılı taşlar (steleler) üzerinde Etrüsk harfleri ile hemen hemen aynı olan şekiller bulunmakta, anlamları halen çözüm beklemektedir. Etrüsk dilinin Hint-Avrupa dil grubuna ait olmadığı ve ne Yunancaya ne de Latinceye benzediği, Ural-Altay dil grubuna ait pek çok özelliğe sahip olduğu saptanmış durumdadır. Hem dilleri hem de gelenekleri bakımından Etrüsklerin Asya kökenli bir halk olduğu görüşü günümüzde gittikçe daha çok taraftar toplamaktadır.

Etrüsk alfabesi incelendiğinde iki ayrı dönem göze çarpmaktadır. M.Ö. 8. İle 5. yüzyıllar arasında ortaya çıkan “erken şekiller dönemi” ve M.Ö. 5. yüzyıldan itibaren beliren “geç şekiller dönemi” tanımlanabilir.4 Erken döneme ait şekiller harf haline dönüşmeden önce soy, boy, oba veya oymak belirten simgeler olarak hem sürü hayvanlarına hem de insanlara dağlama veya dövme metoduyla kakılmıştır. ‘Tamga’ denen ve tam kavram içeren Etrüsk yazısındaki harfler/işaretler ile Asya’daki taşlara kazılmış Orhon (Türk) yazıtlarının harfleri arasında çarpıcı benzerlikler bulunmaktadır. Bu görüşü destekleyen bir örneği kendi yorumumla artta sunmakla yetineceğim.


Orhun Yazısı




Etrüsk yazısı günümüzde halen okunabilmiş değildir. Nedeni ise şekillerin Yunan ve Latin harflerine benzemelerinden dolayı onları harf olarak görmeleri ve o şekilde seslendirmeleridir. Oysaki Etrüsk yazısı bir harf yazısı değildir. Bir hece yazısıdır. Yani her işaret bir hece olduğu gibi, üstelik her bir hece anlam içeren bir kök sözcüktür. Yazıdaki işaretleri, bu bakımdan, harf olarak okumaya çalışmak yanılgıya neden olabilir. Yazıdaki erken şekiller birer anlamlı ‘damga’ iken, zamanla anlam kaybına uğrayarak harflere dönüşmüşlerdir. Aynı durum 38 heceli Orhun kitabelerindeki yazı için de söz konusudur.

Orhun abecesinde hece olarak okunan sessiz harfler ince veya kalın seslilerle telaffuz edilir. Yandaki tabloda kalın seslilerle (a, ı, o, u) okunanlar 1 ve ince seslilerle (e, i, ö, ü) okunanlar 2 ite belirtilmiştir. Örneğin, B1 işareti ab, ıb, ob, ub, ba, bı, bo, bu, olarak sekiz farklı şekilde telaffuz edilebilir. A ile E seslileri için tek bir işaret bulunmasının nedeni ise Türkçe ses uyumuna göre aynı sözcükte A ile E’nin birlikte bulunmayışından dolayıdır. Ayrıca bu işaretlerin birçoğu kök sözcük halen dilimizde yaşamaktadırlar. Örneğin, Y1 ‘ay’ olarak okunabilir ve şekli de yarım aya benzer. OKH olarak okunan işaret bildiğimiz oktur. Keza Ç, uç veya üç olarak okunabilen işaretin üç kollu olduğunu görüyoruz. Bu tür ilişkilerin alıntı olmadığı, tesadüfen oluşmadığı zaman içinde şuurlu şekilde oluşturuldukları görüşündeyim.



Etrüsk Zarı

Etrüsklerin Asya halkı ile olan ortak olan birçok kültür bağları vardı, ölülerini Kurgan benzeri Tümülüslerde gömmeleri,[5] ata bir binek hayvanına verilen önemden çok daha fazla önem vermeleri, hatta bazı mezarlarda insan ile atın birlikte gömülmüş olması örnek olarak gösterilebilir. Asya kültürü ile olan bir diğer benzer özellikleri güreşe verdikleri önemdir. Etrüsk duvar resimlerinde birçok güreş sahnesi bulunmaktadır. Grekoromen olarak bilinen güreş stili aslında Etrüsklerin Romalılara öğretmiş olduğu bir tarzdır. Bu tarzda bel üstü bölgesine oyun uygulanır ve bel altına ne elle ne de ayaklarla dokunulmaz. Nedeni ise Etrüsklü güreşçilerin bu tür güreşe tümüyle çıplak çıktıkları içindir. Alttaki resimde tümüyle çıplak güreşen ve Grekoromen tarzında el ele tutuşmuş iki Etrüsk güreşçisini görüyoruz.


Etrüsk Güreşçileri[6]

İtalya’nın Toskana bölgesinde bulunmuş olan soldaki Etrüsk zarı değişik yorumlara yol açmış, fakat üzerindeki şekil ve işaretlerin anlamı günümüzde bile ortak bir çözüme ulaşmamıştır.[7] Altı yüzlü olan zarların üzerinde genelde 1’den 6’ya kadar sayılar bulunur. Bu sayıları da en kolay ifade etmenin yolu her bir sayı için bir nokta kazımaktır. Acaba Etrüskler zarın üzerine noktalar delmek yerine, yazı kazımayı neden tercih ettiler?


Etrüsk zarı ve kazılı şekilleri

Zar üzerindeki işaretleri Larissa Bonfante[8] ve Selahi Diker[9] 1’den 6’ya kadar sayıların yazılı sözcüklerini olarak altta görüldüğü şekilde yorumlamışlardır. Oysaki zar üzerindeki sözcüklerin 1’den 6’ya kadar sayıları ifade etmedikleri, her birinin uygulanması gereken birer emir oldukları görüşündeyim. Ayrıca, bu emirlerin Etrüsk güreşi ile ilgili oldukları ve zardaki emre göre güreşçilerin güreşe devam ettikleri kanısındayım.



Sözcükleri çözümlerken Orhun abecesini esas aldım ve Etrüsk dilinin tek heceli bir kadim Türkçe olduğunu varsayımından hareket ettim. Zar üzerindeki işaretlerin asıllarını ve benim yorumumu alttaki 3-boyutlu eksen üzerinde görmekteyiz.



Sözcüklerin okunuş yönleri kırmızı okla gösterildiği gibi kiminde soldan sağa doğru kiminde sağdan sola doğrudur. Etrüsklerin yazıtlarında bir satırın soldan sağa doğru diğer satırın sağdan sola doğru devam ettiği örnekler bulunuyor. Bu tür yazı tarzına “öküzün tarlayı sürdüğü gibi” anlamına gelen Bustrofedon denmektedir. Zardaki en üst sözcük “kal” emri olup, ilk harfin Orhun yazısında genizden K olarak okunan “okh” işareti olduğu görülüyor. A harfinin kadim Orhun yazıtlarındaki görüntüsünden Latin A harfine kadar olan değişimi alttaki tabloda sunuluyor.



Diğer harflerin de ufak değişikliklerle Orhun abecesinde bulunduğu görülüyor. Bu zardaki sözcükleri karşılıklı olarak yorumladığımızda güreş sırasında uygulanması istenen emirler oldukları sonucuna ulaşıyoruz.

KAL: Yerinde kal ve güreş,
KAÇ: Minderde kaçarak güreş,
ÜST: Güreşe üstte başla,
ALT: Güreşe altta başla,
AÇ: Güreşe çıplak başla,
Gİ(y): Güreşe giyinik başla.

Hülth (üst) sözündeki H sesini veren kare şekil Orhun abecesinde bulunmuyor. Nedeni ise Orhun Türkçesinde ince H sesi yerine K ile H bileşimi olan ve genizden telaffuz edilen KH sesinin bulunmasıdır. Nitekim bir ses bazı lehçelerde K bazı lehçelerde H şekline dönüşmüştür. Örnek olarak, aslı KHAN olan sözcüğün Han veya Kağan şeklinde dönüştüğünü biliyoruz.

Keza M harfine benzeyen ve Ç olarak okunan şeklin aslında üç kollu “uç” damgası olduğu Orhun yazısı yorumlanırken belirtilmiştir. Bu şeklin bazen yukarı doğru bazen de aşağı doğru, hatta yana doğru çizildiği bilinmektedir. Altta kendi yorumum olan Etrüsk zarının açılımını görmekteyiz.




Kaynakça:
[1] Les Etrusques, Jean-Paul Thuillier, Galimard 1990. ISBN: 2-07-0530264
[2] The Eternal Etruscans, Rick Gore, National Geographic, Haziran 1988.
[3] Dictionnaire Illustré Latin Français Féllix Gaffiot, Librairie Hachette.
[4] Voices in Stone, Ernst Dobelhofer, Granada 1973, ISBN: 0-586-08119-4.
[5] The Etruscans, Ellen Macnamara, British Museum Publication, sayfa 14.
[6] The Etruscans, Kaynak 5, sayfa-35.
[7] Extinct Languages. Johannes Friedrich, Barnes & Noble, ABD, 1993
[8] Etruscan, Larissa Bonfante, University of California Press, 1990.
[9] Türk Dilinin Beş Bin Yılı, Şelahi Diker, Oral Matbaası, İzmir, 2000.


Doç. Dr. Haluk BERKMEN, “Popüler Bilim” Dergisi, Eylül 2011 - Sayı: 209





Aziz Yıldırım "Ne Şikesi Kardeşim ! Memleket Elden Gidiyor !!!" diyeli 530 Gün Oldu .....

FENERBAHÇE isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı
Yeni Konu Aç Cevap Yaz

Etiketler
berkmen, bir, etrüsk, gizemli, haluk, zarı


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Forum Renkli Sosyal Medya
Forumrenkli Facebook Forumrenkli Twitter Forumrenkli RSS
Forum Renkli Desteklediklerimiz

Forum Renkli Yasal Uyarı!

Forum Renkli Türkiye'nin en renkli eğlence ve bilgi paylaşım platformudur. Hukuka, yasalara, telif ve kişilik haklarına bağlıdır. "5651 sayılı yasada" belirtilen "Yer Sağlayıcı" olarak hizmet sunmaktadır. İlgili yasaya göre site yönetiminin tüm içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebep ile sitemiz, uyarıları dikkate alarak yasa dışı paylaşımlar hakkında gerekli işlemleri yapmaktadır. Oluşabilecek yasal sorumluluklar "Üyelerimize" aittir.

Forum Renkli; Arkadaşlık, Dostluk, Eğlence, Paylaşım, Msn Nickleri, Msn Sözleri, Msn Avatarları, Ödüllü Yarışmalar, Msn Sözleri, Şiirler, Şarkılar, Moda, Sağlık, Tv, Dizi, Film, Komik, Komik Resimler, Komik Videolar, Haberler, Spor Haberleri ve Güncel Bilgi Paylaşımı gibi konuların kullanıcıları tarafından önceden onay almadan anında yayınlayabildikleri bir forumdur.

Copyright© 2011 - 2013, ForumRenkli.com® Tüm Hakları Saklıdır.


Forum Renkli Alexa Forum Renkli Sitemap



vBulletin® Version 3.8.7 ile güçlendirilmiştir.
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd
Inactive Reminders By Realdizayn

Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.1 ©2011, Crawlability, Inc.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557